fbpx

Alevilik

Published on Haziran 17th, 2020 | by Avrupa Forum 1

0

Alevi LGBTI+’lar – 5: “Alevilerde Lut Kavmi anlatısı gibi bir söylem yok”

Geçtiğimiz hafta avrupaforum1.org’ta “Alevi eşcinseller vardır” başlığı ile bir yazı yayımladım. Bu yazı, esasında bir giriş yazısıydı. Tüm dünyada LGBTI+ (lezbiyen, gay,  biseksuel, transseksüel veya travesti, interseks, queer+) bireylerin Onur Ayı olarak kabul edilen Haziran ayında Alevilik çalışan bir araştırmacı olarak Alevi toplumundaki durumu incelemek istedim. Onur Ayına bir de Alevi toplumu açısından/ içerisinden bakmayı, LGBTI+ ve Alevi olan bireylerin neler düşündüklerini, neler yaşadıklarını görünür kılmak adına bir röportaj serisi gerçekleştirdim. Diyelim ki, “aşk kazanacak!”

Cinsel yönelim olarak kendinizi nasıl tanımlıyorsunuz?

Öncelikle yönelim kelimesi, tercih kelimesi gibi beni rahatsız hissettiriyor. Özneye bir bilinçli davranış atfediyor ‘yönel-‘ eylemi. O yüzden cinsel kimlik daha yerinde sanki. Cinsel kimliğimi gay olarak tanımlıyorum. 

Aleviliği nasıl benimsiyorsunuz? (İnanç̧ olarak, politik olarak, kültür olarak, felsefe olarak vs.)

Aleviliği biraz kültürel olarak politik olarak biraz da felsefi olarak benimsediğimi söyleyebilirim. Sadece inanç olarak benimsemiyorum diyebilirim. Kültürel olarak da bahsettiğim inanç pratiklerinin hayatımda geleneğe dönüşmesi değil. Daha çok gündelik yaşama çocukluğumdan itibaren nasıl dahil olduğum. Bu giyim kuşam, kadın erkek ilişkileri ya da daha spesifik olarak ailemin oruçlu iken benden böyle bir şey beklememeleri gibi. 

Sanırım Alevi olup da politik olmamak mümkün değil gibi. Çevremde olmayanlar da var elbette ya da bunun derecesi farklı olabiliyor belki fakat kendimi bildim bileli bir Alevi olarak hakim inanç ve siyaset karşısında durduğumu söyleyebilirim. Belki Alevi arkadaş çevremde politik olarak en çok ‘Alevilicilik’ yapan benim sanırım. Tasavvufi boyutuyla da kimi noktalarda kendimi yakın hissediyorum.  Ama bu tam olarak Aleviliği felsefi olarak benimsediğim anlamına da gelmiyor sadece Alevilik içinde ortaklıklar bulduğumu düşünüyorum. 

Toplum içerisinde hangi kimliğinizle (eşcinsel-Alevi) öne çıkmak sizin için zorlayıcı oldu?

Tabii ki gay olmak. Her ne kadar ortalıkta Aleviyim diye dolaşmasam da ya da bu kimliğimi güvende hissedene kadar dışarı vurmasam da Alevi olduğumu çoğu zaman saklamıyorum. Gay olduğumu ise sadece en yakın olduğum insanlarla paylaştığım bir şey. 

Alevi inancına baktığınızda kendinizi nasıl hissediyorsunuz?

İslam etkisinde bir ailede büyümediğim için kendimi şanslı hissediyorum ama bunun cinsel kimliğimle kesişen bir noktası var mı emin değilim. Genelde bunu düşündüğümde bu daha çok dini pratiklerle ilgili oluyor. Sabah namazım yok, 30 gün oruç tutmak zorunda değilim, 12 imamlar oruçlarını tutmam konusunda da bir baskı görmedim, hatta ailem tuttuğunda bana yemek hazırlanırdı, bu yüzden şanslıyım ama dediğim gibi cinsel kimliğimle ilişkili olarak kesin bir şey söyleyemiyorum. Neticede inançlı bir insan olmama gibi bir ihtimalim hep var. Sünni bir gelenekten geliyor olsaydım da yine kendimi kabul etmem böyle kolay olur muydu bilemiyorum. İnançlı biri olur muydum bilmiyorum. 

Alevi toplumuna baktığınızda kendinizi dışlanmış̧ hissediyor musunuz?

Açık değilim, o yüzden bu soruya yanıt veremeyeceğim. Açık olsaydım bu diğer inançlara göre farklı bir durum teşkil eder miydi? Pek sanmıyorum.

Hiç̧ Alevi cem ibadetine katıldınız mı? Ne hissettiniz?

Çocukken katılmıştım. O zamanlar eğlence gibiydi gittiğimizde. Daha sonra uzun yıllar sonra 2018’de bir araştırma için bir Cem’de bulunmuştum. Belki biraz nostaljik belki biraz deyişlerden dolayı duygusal bilemiyorum. 

Sizce Alevi toplumu ile diğer Türkiyeli toplumların eşcinsellik meselesine bakışı arasında fark var mı? Varsa nasıl?

Yani aslında ne ile kıyasladığımıza da bağlı sanki.  Seküler kesimlerde bir bakış açısı farkı olduğunu düşünmüyorum ama tabii ki İslamcı birinin bakışıyla da bir değil. Neticede onlar için kesin bir söylem var ve ona göre hayatları şekilleniyor. Alevilikte ise böyle bir söylem yok. Bir diğer etken ise ataerkil kültür. Burada da belirleyici olan eğitim olabilir belki. Bu durumda millete özgü bir fark değil bu. Din faktörü daha etkin sanırım. 

Alevi toplumunun sizi ya da eşcinselleri ötekileştirdiğini düşünüyor musunuz?

Alevilik her ne kadar kadın erkek eşitliğinde idealize edilen bir kültür olsa da gerçekte diğer toplumlar gibi ataerkil bir kültür. İslama göre nispeten daha iyi evet. Çünkü yukarıda söylediğim gibi kültür içinde Lut Kavmi anlatısı gibi dolaşan olumsuz ya da gayleri hedef alan bir söylem yok. Fakat kültürel olarak da olumlanan ve kabullenilmiş bir olgu da değil. Bu noktada çok farklı olduğunu düşünmüyorum. 

Sizce Alevi LGBTI+ harekete ihtiyaç̧ var mı? Varsa içinde yer almak ister misiniz?

Nerede durursak duralım düşman aynı düşman: Ataerkil kültür. Alevi kültürü içinde böyle bir harekete ihtiyaç var mı? Bilemiyorum, bunun üzerine hiç düşünmedim. İkna olursam böyle bir hareket içinde yer alabilirim. 

Şu anda Alevi alanında kendinize yakın hissettiğiniz grup, çevreler/ oluşumlar var mı?

Hayır yok.

19.06.2020

Alevi LGBTI+’lar Röportaj Dizisinin tamamı

Alevi eşcinseller vardır – Ceren Ataş

  1. “Aleviyim derim ancak eşcinsellik meselesi zor
  2. “Bu alanda hiç konuşmamak veya görmezden gelmek de bir ötekileştirmedir”
  3. “Aleviler çocuklarının eşcinsel kimliğini gizlemeyi seçiyor”
  4. “Aleviyim diyen herkes ezilenlerin mücadelesinin yanında olmalı”
  5. “Alevilerde Lut Kavmi anlatısı gibi bir söylem yok”
  6. “En çok dokunan ötekileştirilen bir toplumun sizi yok sayması”
  7. “Bir gün özgürce kendimi ifade etmek isterdim”
  8. “Eşcinsel olduğum bilinse Ana’lık postuna oturabilir miyim?”
  9. “Alevilik hiçbir kimliğe fobi üretmeyen bir inanç”

Tags: , ,


About the Author



Bir cevap yazın

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.

Back to Top ↑