fbpx

Türkiye

Published on Temmuz 30th, 2019 | by Avrupa Forum 1

0

Doğu Akdeniz’de neler oluyor?

Ne Olmuştu?

Doğu Akdeniz ülkeleri dalgalı sulara girmek üzere. 6 Mayıs’ta Türkiye, Kıbrıs’ın kendi münhasır ekonomik bölgesinin parçası saydığı bir deniz alanında, gemilerinin petrol ve gaz aramaya devam edeceğini açıkladı. Kıbrıs ve Kuzey Kıbrıs arasında anlaşmazlık konusu olan alanda enerji aramak üzere gemi gönderen Türkiye, ABD ve AB tarafından eleştirildi. Kıbrıs ise, Türk sondaj gemisinin mürettebatı için uluslararası yakalama emri çıkartmıştı.

Neden Önemli?

Gelişmeler bölgedeki daha geniş bir anlaşmazlığın parçasını oluşturuyor. 1970’lerin ortasından bu yana, Kıbrıs adası Yunanca konuşan ve AB üyesi olan güneydeki Kıbrıs ile Türkçe konuşan ve sadece Türkiye’nin tanıdığı Kuzey Kıbrıs olarak bölünmüş durumda. Bu bölünme de, Yunanistan ile Türkiye arasında Ege Denizi’ne ilişkin çözümlenmemiş karasuları anlaşmazlıkları ile bağlantılı. Bu iki ülke birbirine karşı sırasıyla Kıbrıs’ı ve Kuzey Kıbrıs’ı destekliyor ayrıca. Geçtiğimiz yıllarda, Doğa Akdeniz’de enerji kaynaklarının keşfedilmesi, bir başka çekişme noktası daha ortaya çıkardı çünkü Kıbrıs (ve onunla bağlantılı olarak da Yunanistan) ve Kuzey Kıbrıs (ve Türkiye), bu alanda petrol ve doğalgaz sondajı yapmak istiyorlar.

Büyük hidrokarbon yatakları bulunması ihtimali, büyük bir dış gücün de ilgisini bölgeye çekti: ABD. Beyaz Saray Kıbrıs’ın İsrail ve Mısır ile güç birliği yaparak bölgede enerji aramaya ve Avrupa’ya doğalgaz tedariki için altyapı geliştirmeye dönük mevcut planlarını destekliyor. ABD’nin ekonomik çıkarları (ExxonMobil gibi bazı şirketleri, Kıbrıs sularında arama çalışmaları yürütüyor) ve bölgeyle ilgili jeopolitik değerlendirmeleri var çünkü Beyaz Saray Avrupa’dan Rus doğalgazına olan bağımlılığını azaltmasını istiyor.

Anlaşmazlıklar ABD ile Türkiye arasındaki ilişkilerde bir kötüleşme dönemine de denk geldi. Kıbrıs ve Yunanistan bu durumu hem mali hem de askerî açıdan avantaja dönüştürmek istiyor. Bu yılın Nisan ayında, iki ABD senatörü Kıbrıs’a silah ambargosunu kaldırmaya ve Kıbrıs ve Yunanistan’a 5 milyon Euro askeri yardım yetkisi çıkarmaya dönük partiler üstü bir önerge sundular. Bu hamlenin nedeni, Türkiye’nin Rus füze savunma sistemleri satın alma kararı ve gaz aramaları konusunda Kıbrıs’a dönük tehditleri idi. Bu yılın başında, Yunan medyası, ABD’nin KC-135 hava ikmal tankerlerini Yunanistan’ın Larissa hava üssüne konuşlandırmayı ve Yunan ordusu ile daha fazla askeri tatbikat yapmayı değerlendirdiği haberini yapmıştı.

Ne Olacak?

Kıbrıs açısından, olaylar birleşme görüşmelerinde (ki bölgedeki siyasi iklime bağlı olarak ara ara yapılıyor) yakın zamanda ilerleme kaydedilemeyeceğini gösteriyor. Aynı zamanda, Kıbrıs’ın anlaşmazlık konusu sularda enerji arama çabalarının Türkiye tarafından kesintiye uğratılmaya devam edeceği anlamına da geliyor. (Örneğin, geçen yıl Türk savaş gemileri, Kıbrıs sularında faaliyet yürüten Eni sondaj gemisini bölgeyi terk etmek zorunda bıraktı.) AB açısından bu gerilim, Türkiye ile zaten kötüleşen ilişkilerine bir düğüm daha eklenmesi demek. Ancak AB’nin Türkiye’ye karşı anlamlı bir yaptırımda bulunması ihtimal dahilinde görünmüyor, özellikle de AB, göç akışını kontrol altında tutmak için Türkiye ile bir derece işbirliğini sürdürmek zorunda olduğundan. Yunanistan açısından, gelişmeler ABD’nin Doğu Akdeniz’e yönelik artan ilgisini avantaja çevirmek için bir fırsat penceresi açıyor. Kısacası, bölgede bu yaz sıcak geçeceğe benziyor.

Kaynak: Dünyadan Çeviri

Tags: , , , , , ,


About the Author



Bir cevap yazın

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.

Back to Top ↑