Genel

Published on Ocak 4th, 2019 | by Avrupa Forum 7

0

Ortadoğu uzmanı Dr. Mustafa Peköz: Kürtler ABD’ye ince ayar verdi

ABD’nin Suriye’den çekilme kararı sonrası gelişmeleri yorumlayan Ortadoğu uzmanı Dr. Mustafa Peköz, yürüttükleri diplomasi ile alternatifsiz olmadıklarını gösteren Kürtlerin ABD’ye ince ayar verdiğini söyledi. ABD Başkanı Donald Trump’ın geçtiğimiz 20 Aralık’ta DAİŞ’e karşı “zafer” ilan ederek ‘Suriye’den çekiliyoruz’ açıklamasında bulunması ve sonrasında yaşanan gelişmeleri Ortadoğu uzmanı Dr. Mustafa Peköz, MA’ya değerlendirdi.

Trump’ın, Suriye’ye dönük çark eden söylemlerinin çok yönlü ele alınması gerektiğini belirten Peköz, Trump’ın stratejisinin sadece Suriye ile sınırlı olmadığına dikkat çekti. Trump’ın ilk göreve geldiği zamanlarda, NATO’nun tüm masraflarının sadece kendileri tarafından ödendiğini söyleyip Almanya’ya mesaj verdiğini hatırlatan Peköz, aslında ABD’nin dünyanın değişik ülkeleri üzerindeki askeri üstünlüğünü, ekonomik üstünlükle bütünleştirmeye çalıştığını ifade etti. Peköz, Trump’ın Suriye’den çekilme kararının da aynı kapsamda değerlendirilmesi gerektiğinin altını çizerek, “ABD askeri hâkimiyetinin ekonomik sonuçlarını bulunduğu ülkelere yıkmak istiyor” yorumunda bulundu. Peköz’e göre, Trump’ın Suriye’den çekilme kararının bir başka yönü ise, ABD’nin bölgedeki dengeleri yeniden şekillendirme ihtiyacından kaynaklı. Peköz, bunu şöyle açıkladı: “ABD Ortadoğu’da; ‘Ben olmasam her şey bir birine karışır, dengeler altüst olur. Ben buranın bir biçimiyle düzeninin sağlıyorum’ şeklinde mesaj veriyor. Bir biçimiyle tehdit mesajı veriyor. Aynı zamanda ABD’nin iç dinamiklerinde bir başka öncelikler bakımında bir strateji var. Bu strateji giderek ABD içindeki bir kısım klikler, esas hedefin Pasifik ve Uzak Asya ülkeleri olması gerektiğini söylüyorlar. Bu konuda Çin’in hızlı bir şekilde yayılmacı politika izlediğini, Asya üzerinde tam bir hâkimiyet sağladığını, Afrika’ya doğru kaydığını, Afrika’nın orta merkezinde önemli bir güç olduğunu ve ABD’nin bunun karşısında bir önlem alması gerektiğini söylüyorlar. Ve bu durumu bir biçimi ile Trump eli ile etkinleştiremeye çalışıyorlar.” Peköz, Suriye’deki askerleri geri çekme kararının ABD’nin uzun vadeli çıkarlarını tümüyle altüst edeceği için Trump’ın bu kararından çark ettiğini kaydetti. “Ortadoğu’ya hâkim olmak sadece askeri silah satmakla değil, esas olarak oranın enerji yataklarına hâkim olmaktır” diyen Peköz, devamında şunları dile getirdi: “Şu anki verilere baktığımız zaman dünyanın enerji yataklarının yaklaşık olarak yüzde 63’ü Ortadoğu bölgesindedir. Buna İran’ı dâhil ederek söylüyorum. Aniden böyle bir yerden çekilme kararı, ABD’nin savaş ve enerji tekellerinin çok ciddi olarak zarara sokar.  Şimdi böyle bir adım atıp, böyle bir açıklama yaptığı zaman, bu enerji yataklarının tümünün kontrolünün özellikle Çin ve Rusya’ya doğru bırakmaktır. Böyle bir pozisyon aynı zamanda batınında karlarını zedeler. Onun için Trump’ın bu çıkışı, ABD’deki stratejik güçlerinin iç çatışmalarının ve enerji şirketleri ile silah şirketlerinin çok ciddi olarak rahatsız etti. Diğer bir nokta ise, Suriye’den aniden çekilmesi ABD’nin sadece Ortadoğu’da değil, dünyanın çeşitli yerlerindeki tüm müttefiklerini etkiler. ‘ABD müttefiklerine sadık değildir, müttefiklerini koruyamıyor, işi bittiği zaman çekip gidiyor, müttefikleri kendi başına bırakıyor’ durumu ortaya çıkar. Yani mesele dünya çapındaki itibarlarıdır. Tüm bu tartışmalar içerisinde Trump’ın çekilmeyi sürece yayma sonucunu çıkardı.”


‘KÜRTLER ABD’YE AYAR VERDİ’ Peköz, pozisyonlarını değerlendirdiği Kürtlerin ise Suriye’de savaşın başladığı günden itibaren yürüttükleri politika ile alternatifsiz olmadıklarının altını çizdi.

Alternatifsiz olmayan Kürtlerin, ABD’nin çekilme kararı sonrası Esad ve Rusya ile kurdukları diplomatik hamlelerin ABD’yi tedirgin ettiğini ifade eden Peköz, “Kürtler, çekilme kararı sonrası Rusya ve Esad ile yürüttüğü diplomasi ile ABD’ye ince ayar verdi” dedi. Bu konuda Cumhuriyetçi senatör Graham’ın ‘Eğer müttefikimiz olan Kürtler, Rusya veya Esad ve İran’a yaklaşırlarsa, bu bizim için ciddi ve vahim hatta olur’ açıklamalarını hatırlatan Peköz, “ABD bu konuda tedirgin oldu. İran’ın Suriye’de güç olması, Rusya’nın güvenlik için tehlike oluşturması, İran’ın Akdeniz’de jeopolitik bir güç olması, yine Rusya’nın da tüm alanda hâkimiyet sağlaması anlamına gelir ki bu politik deprem tüm Ortadoğu’da etkili olacaktır. Ondan dolayı YPG’nin yaptığı bir açıklama, ABD’lileri yeniden karar vermeye zorladı ve ABD çekilmenin yavaşlatılacağını, 4-5 aya yayılacağını söylediler. Bu da yeni bir dengenin oluşacağı anlamına geliyor. Kürtlerin kesinlikle korunacağı ve zarar görmeyeceği açıklaması var. Bu Kürtlere verilmiş bir taahhüt olarak okunabilir” değerlendirmelerinde bulundu.  ‘UÇUŞA YASAK BÖLGE ÖNERİSİ’ Peköz, bölgedeki mevcut gelişmeleri yorumlarken 1991 yılında Güney Kürdistan’da ilan edilen “uçuşa yasak bölge” kararını da hatırlattı. Peköz, “Yarın Rojava’da da uçuşa yasak bölge gündeme getirilirs, şaşırmamak lazım” dedi. İngiltere, Almanya ve Fransa’dan gelen son açıklamalara işaret eden Peköz, “Almanya Dış İlişkiler Komitesi Başkanı, o bölgede uçuşa yasak bölge ilan etme önerisini Fransa ile birlikte Güvenlik Konseyi’ne getireceklerini söyledi. Unutmamalıyız ki 1991 yılına da Federal Kürdistan Bölgesi’nde uçuşa yasak bölge ilan edilmesi önerisi Fransa’ya aitti. Almanya’nın Fransa ile birlikte bu taslağı hazırlayıp BM Güvenlik Konseyi’ne sunma ihtimali oldukça yüksek. Bu küçümsenmemeli. Buna ne Fransa karşı çıkacaktır, ne de ABD karşı çıkacaktır. Ya da o bölgede BM’ye ait bir tampon bölge oluşturulması kararı…  Yani Türkiye sınırında Kobanê’den Duhok’a kadar olan bölgede, 10 ya da 5 km derinlikte bir tampon bölge oluşturulması.” ‘TÜRKİYE’NİN ÖNERİSİ KABUL EDİLMEYECEK’ Peköz, AKP iktidarının Trump’a verdiği ‘DAİŞ’i bitirme’ sözüne ise kimsenin inanmadığını belirterek, iktidarın önünde iki yol olduğunu söyledi. Birinci yolun, “hava sahasının açılması” olduğunu belirten Peköz, olası bir operasyon alanının 250 kilometre olduğuna işaret etti. Peköz, ikinci yola dair ise “Olası bir kara hareketi için bir zemin lazım. Şimdi Minbic’e girseler olmuyor. Çünkü Menbic’ten sonra YPG var ve alt tarafından da Esad güçleri. Türkiye’de gerek Esad güçleri, gerekse de YPG’nin kendilerine engel olduğunu savunarak, Kobanê, Serêkaniyê ve Qamişlo üzerinde operasyon izni isteyecektir. Ancak bu öneriyi hiç kimse kabul etmeyecektir. Çünkü bunun inandırıcılığı yok. Türkiye’nin sıkışacağı alan burası olacaktır. Çünkü Trump, Türkiye’ye ‘Kardeşim IŞİD’i ben temizleyeceğim dedin, yapmadın ve IŞİD hareketlenemeye başladı. Demek ki sen bu işi yapamıyorsun’ diyecek. Türkiye burada da sorun yaşayacak” dedi. Kaynak: Mezopotamya ajansı / Selman Güzelyüz


About the Author



Bir cevap yazın

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.

Back to Top ↑